Συννεφάκια Φαντασιοπληξίας

 «Εκπαίδευση: θεσμός που αποσκοπεί στην μόρφωση και την ανάπτυξη της προσωπικότητας με συστηματική διδασκαλία σε ειδικά ιδρύματα (σχολείο, πανεπιστήμιο κλπ)», Γ. Μπαμπινιώτης

• Μόρφωση: το σύνολο των γνώσεων που αποκτά κανείς
• Προσωπικότητα: το σύνολο των ιδιαίτερων φυσικών, πνευματικών, ψυχικών και κοινωνικών χαρακτηριστικών ενός ατόμου.

Με βάση τον παραπάνω ορισμό, τα σύγχρονα “ειδικά ιδρύματα” επιτελούν αποτελεσματικά τον σκοπό της εκπαίδευσης;                                                           

Η απάντηση είναι «όχι», τουλάχιστον τις περισσότερες φορές. Ως μαθήτρια θα ήθελα να επικεντρωθώ κυριότερα στον τομέα του σχολείου, αναφέροντας τους λόγους που οι μικρότεροι το απεχθάνονται και οι μεγαλύτεροι το θεωρούν αναξιόπιστο θεσμό.                                                                   Το σχολείο υποτίθεται υπηρετεί τον σκοπό της μετάδοσης γνώσεων σε κοινωνικές αξίες, όπως ο σεβασμός, η παιδεία, η δικαιοσύνη και η ηθική. Με αυτές τις αρετές ένα άτομο είναι ισορροπημένο ψυχικά και μπορεί να σκέφτεται και να δρα με βάση την λογική. Δεν αντικρούω το επιχείρημα ότι η οικογένεια είναι ο βασικός φορέας που είναι υποχρεωμένος να τις διδάξει. Ωστόσο, ένα παιδί δεν μπορεί να διαλέξει υπό ποιες οικογενειακές συνθήκες θα γεννηθεί. Για αυτό τον λόγο,  δεν σημαίνει ότι χάνει το δικαίωμα να αντλήσει γνώσεις από εναλλακτικές πηγές. Και δεδομένου ότι “η εκπαίδευση είναι δημόσια” και “όλοι έχουν πρόσβαση” σε αυτή, το σχολείο, ιδιαίτερα η πρώτη και η δεύτερη βαθμίδα, είναι απαραίτητο να παρέχει ικανοποιητικές υποδομές, για να καλύψει αυτές ανάγκες, αλλά και να ενισχύσει τις ήδη υπάρχουσες. Σήμερα το σχολείο αποτελεί μέσο προετοιμασίας αποδοτικών “μηχανημάτων” στην αγορά εργασίας. Όσο οδυνηρό και να ακούγεται, είναι η αλήθεια. Στόχος του πια είναι να διαμορφώσει τους νέους, ώστε όταν βγουν στον τεχνολογικό κόσμο και στην σύγχρονη αγορά εργασίας, να δουλεύουν γρήγορα, ακατάπαυστα και κερδοφόρα. Όταν ένας καθηγητής λέει: «Δυστυχώς, αυτός ο μαθητής είναι προβληματικός» στην πραγματικότητα εννοεί, έστω και ασυναίσθητα, «Δυστυχώς αυτή η μηχανή είναι ελαττωματική». Έτσι, το σχολείο δίνει προσοχή και ελπίδες μόνο στους “καλούς μαθητές”, περιθωριοποιώντας όλους τους υπόλοιπους, με αποτέλεσμα να αποθαρρύνει το μεγαλύτερο μέρος μαθητών, ρίχνοντας τόσο την αυτοεκτίμηση και την αυτοπεποίθηση τους, όσο και την ανάγκη να πιστέψουν ότι πραγματικά μπορούν να τα καταφέρουν, χωρίς να επηρεάζονται από γνώμες τρίτων που δεν έχουν μια ολοκληρωμένη εικόνα για τις δυνατότητες τους. Συνεπώς, εξαφανίζονται η πραγματικές και ουσιαστικές δεξιότητες που παρέχει το σχολείο οι οποίες καθιστούν ένα άτομο καλλιεργημένο όταν τις κατέχει, καθώς και ελαττώνεται το ποσοστό τον “καλών μαθητών”.                                   

 Όσον αφορά το εκπαιδευτικό σύστημα -όλο λάθος-, στοχεύει στο να εξετάζει αν γνωρίζουν οι μαθητές την γενική εξίσωση της ευθείας και τον αόριστο β’, αντί να γνωρίζουν στοιχειώδεις τρόπους συμπεριφοράς απέναντι στους ηλικιωμένους, για παράδειγμα. Παρακινεί τους μαθητές να μελετούν για αμέτρητες ώρες, για να κριθούν από μια δίωρη εξέταση με την ελπίδα να περάσουν σε μια σχολή στην οποία οι περισσότεροι δεν είναι καν σίγουροι αν τους ταιριάζει, γιατί -δεν θα το πιστέψετε- είναι μόλις 17 χρόνων και η εμπειρία αλλά και η αυτογνωσία τους είναι σχεδόν μηδαμινή. Πολλοί απορούν γιατί οι νέοι αγνοούν το έργο του Μπιν Λαντεν ή την θεωρία του Δαρβίνου, αλλά πώς περιμένουν να τα γνωρίζουν. Τι από το διαδίκτυο, το οποίο το έχει κατακτήσει ο καπιταλισμός και προβάλλει ό,τι συμφέρει τους μεγάλους της κοινωνίας; Οι Έλληνες παινευόμαστε για την καταγωγή  μας και τον πολιτισμό που εξάγουμε, αλλά, σε σύγκριση με πανεπιστήμια του εξωτερικού, οι “ξένοι” δίνουν περισσότερο έμφαση στην προσωπικότητα και στο ποιόν του νέου παρά στις εργασιακές τούς ικανότητες.              

Πώς χαρακτηρίζεται η πεποίθηση ότι είναι έμφυτα στοιχεία του ανθρώπου οι κοινωνικές αξίες: Συννεφάκια Φαντασιοπληξίας. 

Με αφορμή, λοιπόν, τις τελευταίες ακατάλληλες συμπεριφορές μαθητών στο σχολείο, θα ήθελα να ρωτήσω: πώς περιμένουν οι καθηγητές ώριμες στάσεις απέναντι τους, όταν κανένας δεν έχει δώσει αξία να μάθει στα παιδιά αυτά τα χαρακτηριστικά που θεωρούνται αυτονόητα, και το μόνο ενδιαφέρον που δείχνουν είναι στην σχολική τους απόδοση (βαθμούς); Αν όλοι οι μαθητές είχαν βασικές ιστορικές και οικονομικές γνώσεις, ας πούμε, δεν θα ήταν πιο συνειδητοποιημένοι πολίτες για την κοινωνία στην οποία θα πρέπει να ζήσουν ή ακόμα και να διοικήσουν μερικοί; Τότε θα είχαμε ένα πιο δίκαιο κοινωνικό σύνολο ή η θεωρία του Πλάτωνα ήταν απόλυτα λανθασμένη; Ερωτήματα που μένουν ακόμα αναπάντητα και θα παραμείνουν έτσι, γιατί ζούμε στην Ελλάδα που η εξέλιξη έρχεται όταν είναι ήδη αργά…

Κάλλια